Przejdź do treści
  1. Start
  2. Kreta
  3. Atrakcje Krety

Atrakcje Krety: co zobaczyć i gdzie szukać

Redakcja Wyspy Grecji, , 11 min czytania

Atrakcje Krety
Fot. Beckmann Sabine, CC BY-SA 4.0

Atrakcje Krety to pałac w Knossos, wąwóz Samaria, płaskowyż Lasithi, stare miasta w Chanii i Rethymno oraz plaże Elafonisi i Gramvousa. Na tej stronie znajdziesz piętnaście miejsc z podziałem na regiony, porównanie zachodniej i wschodniej części wyspy, plan na siedem dni oraz odnośniki do osobnych artykułów o miejscach. Każdy fragment da się przeczytać osobno, więc możesz wracać tylko do tego, czego potrzebujesz.

Jakie są atrakcje Krety? Top 15 miejsc

Najważniejsze atrakcje Krety rozłożyły się na czterech regionach wyspy: Chania, Rethymno, Heraklion i Lasithi. Kreta jest jedną z wysp greckich, ale wiele osób zaskakuje jej różnorodność. Obok plaż są tu wysokie góry, głębokie wąwozy, stare miasta i ślady cywilizacji minojskiej. Co zobaczyć na Krecie w pierwszej kolejności? Zacznij od miejsc z tabeli, a potem wybierz region pasujący do twojego stylu podróży.

Miejsce Region Co tam jest
Knossos Heraklion Pałac minojski
Heraklion Heraklion Stolica, port i muzeum archeologiczne
Archanes Heraklion Miasteczko w rejonie winnic
Malia Heraklion Nadmorska miejscowość z nocnym życiem
Chania Chania Stare miasto z okresu weneckiego
Wąwóz Samaria Chania Szlak przez góry Lefka Ori
Rethymno Rethymno Stare miasto pod weneckim zamkiem
Płaskowyż Lasithi Lasithi Urodzajna równina i stare wiatraki
Agios Nikolaos Lasithi Jezioro Voulismeni przy porcie
Spinalonga Lasithi Wenecka forteca i dawna kolonia trędowatych
Vai Lasithi Las palmowy Phoenix theophrastii
Ierapetra Lasithi Stary wenecki fort i długie plaże
Chrysi Lasithi Wysepka z lasem jałowca
Elafonisi Chania Wyspa z różowym piaskiem
Gramvousa Chania Skalista wyspa z plażami

Lista nie układa miejsc według wagi. Każda pozycja ma inny charakter, więc dobór zależy od tego, czy szukasz historii, gór, czy morza. Kilka miejsc można połączyć w jeden dzień, bo leżą blisko siebie, na przykład Knossos i Archanes albo Agios Nikolaos i Spinalonga.

Gdzie leżą najważniejsze miejsca na Krecie?

Kreta ma około 260 kilometrów długości ze wschodu na zachód i 60 kilometrów w najszerszym miejscu. Przy Ierapetrze zwęża się do 12 kilometrów. Wyspa leży między Morzem Kreteńskim na północy a Morzem Libijskim na południu. Linia brzegowa ma około 1046 kilometrów, więc mimo niewielkiej szerokości wyspy wybrzeże jest bardzo rozległe. Administracyjnie dzieli się na cztery jednostki: Chanię, Rethymno, Heraklion i Lasithi, licząc od zachodu.

Poniższa tabela pokazuje przybliżone współrzędne wybranych miejsc. Ułatwiają one ustawienie punktów na mapie w telefonie.

Miejsce Szerokość geograficzna Długość geograficzna
Heraklion 35,33 N 25,13 E
Knossos 35,30 N 25,16 E
Chania 35,52 N 24,02 E
Rethymno 35,37 N 24,47 E
Wąwóz Samaria 35,27 N 23,96 E
Płaskowyż Lasithi 35,18 N 25,47 E
Agios Nikolaos 35,19 N 25,71 E
Ierapetra 35,01 N 25,73 E
Elafonisi 35,27 N 23,53 E
Gramvousa 35,61 N 23,58 E

Północne wybrzeże jest najbardziej zabudowane. Tu leżą większość miast, portów i kurortów, a główna droga biegnie wzdłuż niego z zachodu na wschód. Południowe wybrzeże jest znacznie bardziej dzikie, bo trudny teren utrudnia budowę. Wyjątkiem jest Ierapetra, najbardziej wysunięte na południe miasto Europy.

Góry tworzą kręgosłup wyspy. Biegną od zachodu na wschód i składają się z kilku grup, między innymi Psiloritis, Lefka Ori, Dikti i Asterousia. Dlatego przejazd z jednego krańca na drugi zajmuje dużo więcej czasu, niż sugeruje mapa.

Zachodnia czy wschodnia Kreta: którą część wybrać?

Zachodnia czy wschodnia Kreta różnią się przede wszystkim klimatem i charakterem wybrzeża. Zachodnia część, z prowincją Chania, dostaje więcej deszczu i tam gleba bardziej ulega erozji. Wschód jest suchszy i ma więcej słonecznych dni w pobliżu południowego wybrzeża.

Kamienna latarnia morska na krańcu falochronu oraz niewielki statek turystyczny płynący po błękitnym morzu.
Chania, zabytkowa latarnia morska przy wejściu do weneckiego portu Fot. Lapplaender, CC BY-SA 3.0 de
Część wyspy Co wyróżnia Przykłady
Zachód (Chania, Rethymno) Więcej deszczu, zielone doliny, stare miasta Chania, wąwóz Samaria, Elafonisi
Wschód (Heraklion, Lasithi) Łagodniejszy klimat, długie plaże, urodzajne równiny Płaskowyż Lasithi, Vai, Ierapetra

Jeśli zależy ci na historii i górach, zachód jest dobrym wyborem. Zachód ma miasta z zachowanymi starówkami i najbardziej znany wąwóz wyspy. Jeśli szukasz plaż i spokojniejszych miejscowości, wybierz wschód. Płaskowyż Lasithi i las palm Vai leżą właśnie tam. Pamiętaj, że między regionami są długie przejazdy po górskich drogach, więc lepiej zostać w jednej części wyspy.

Pałac w Knossos: jak zaplanować wizytę?

Pałac w Knossos to najlepiej znane stanowisko archeologiczne na Krecie. Leży na południowych obrzeżach Heraklionu, około 5 kilometrów od historycznego centrum, na wzgórzu Kephala. Pierwszy pałac powstał około 1900 roku przed naszą erą. Po zniszczeniu około 1700 roku przed naszą erą został przebudowany i rozbudowany. Najwyższy rozkwit przypadł na lata około 1700 do 1450 przed naszą erą. Duże zniszczenie datuje się konwencjonalnie na około 1350 rok przed naszą erą, choć chronologia ostatniej katastrofy wciąż jest dyskutowana.

Na miejscu zobaczysz centralny dziedziniec, monumentalne wejścia, schody, magazyny i pozostałości malowideł ściennych. Pałac pełnił funkcję administracyjną, gospodarczą, religijną i ceremonialną. Jego rola jako królewskiej rezydencji pozostaje przedmiotem sporu. Tabliczki w pisowni linearnej B pokazują, że w późniejszym okresie zarządzali tu Mykeńczycy. Według mitów to tutaj miał mieszkać Minotaur, a grecka tradycja nazywała plan pałacu labiryntem.

Zwiedzanie zajmuje zwykle kilka godzin. Najlepiej przyjechać rano, zanim zrobi się gorąco, bo teren jest odkryty i prawie nie daje cienia. Stanowisko obejmuje także miasto minojskie wokół pałacu, dlatego część ruin widać dopiero przy spacerze po okolicy. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów do Knossos sprawdź na oficjalnej stronie obiektu.

Heraklion: stolica i port na północy wyspy

W Heraklionie zaczyna się wiele wyjazdów na Kretę. Miasto jest stolicą regionu i leży na północnym wybrzeżu. Port zachował konstrukcje z okresu weneckiego, z lat 1205 do 1669. W mieście działa też ważne muzeum archeologiczne, w którym znajdziesz zbiory z epoki minojskiej. Dla wielu osób to pierwszy kontakt z kulturą, która była najwcześniejszą zaawansowaną cywilizacją Europy.

Dwie drewniane ławki na brukowanej promenadzie nad brzegiem błękitnego morza z górami w tle
Heraklion, widok na Morze Egejskie z nadmorskiej promenady Fot. Moonik, CC BY-SA 3.0

Lotnisko Heraklion International Airport, nazwane imieniem pisarza Nikosa Kazantzakisa, leży około 5 kilometrów na wschód od centrum. Obiekt jest wspólny dla lotnictwa cywilnego i wojskowego. Otwarto je w marcu 1939 roku. Z lotniska korzystają też turyści jadący do kurortów takich jak Agios Nikolaos, Malia czy Elounda. Do centrum dojedziesz autobusem lub taksówką. Lotnisko ma być w przyszłości zastąpione przez nowe lotnisko Kasteli, położone około 39 kilometrów na południowy wschód od miasta. Aktualne połączenia i dojazd sprawdź na oficjalnej stronie lotniska Heraklion.

Chania i Rethymno: stare miasta nad morzem

Chania to duże miasto na zachodzie wyspy i stolica prowincji o tej samej nazwie. Jej stare miasto zachowało się w dużej części. Znajdziesz tu budynki z okresu weneckiego i osmańskiego, z lat 1689 do 1898, a także kilka muzeów. W pobliżu leży zatoka Souda z bazą morską NATO. Miasto ma również własne lotnisko, Daskalogiannis, obsługujące ruch międzynarodowy.

Drewniany wykusz z okiennicami na kamienicy na starym mieście w Rethymno
Rethymno, tradycyjny drewniany wykusz w stylu tureckim na starym mieście Fot. Berthold Werner, CC BY-SA 4.0

Rethymno jest stolicą prowincji o tej samej nazwie. Stare miasto leży u stóp dużej weneckiej fortecy. Składa się z labiryntu wąskich uliczek, które w większości są przeznaczone dla pieszych. Wieczorem to dobre miejsce na spacer i kolację w tawernie. Oba miasta dobrze łączyć w jeden wyjazd, bo dzieli je krótszy przejazd główną drogą wzdłuż północnego wybrzeża. Główna droga, zwana Nową Drogą Narodową, biegnie przez całą długość północnego wybrzeża.

Wąwóz Samaria: wyprawa na cały dzień

Wąwóz Samarię znajdziesz na południu prowincji Chania. Szlak prowadzi przez wąwóz w górach Lefka Ori i zajmuje od 5 do 7 godzin. Jest umiarkowanie wymagający, więc wybierz wygodne buty i zabierz zapas wody. Wąwóz został uznany za rezerwat biosfery UNESCO, a w jego pobliżu rosną unikatowe gatunki roślin i zwierząt.

Trasa jest dostępna tylko w określonym sezonie. Termin otwarcia szlaku zmienia się z roku na rok, więc sprawdź go przed wyjazdem na oficjalnej stronie parku, który zarządza wąwozem Samaria. Zejście jest zwykle łatwiejsze niż podejście, a dół wąwozu prowadzi do wybrzeża. Dojazd na początek szlaku wymaga samochodu lub wycieczki organizowanej, bo publiczny transport w górach kursuje rzadko.

Wyprawa nie jest dobrym pomysłem na upał w środku dnia. Wybierz wczesny start, żeby zdążyć przed południem na najtrudniejsze odcinki. Na szlaku nie ma wielu miejsc, gdzie można kupić jedzenie, więc przygotuj prowiant z wyprzedzeniem.

Płaskowyż Lasithi i stare wiatraki

Płaskowyż Lasithi leży w centrum prowincji Lasithi, na wysokości 840 metrów. To urodzajna równina otoczona górami. Kiedyś pracowało tu nawet około 10 tysięcy białych wiatraków do podnoszenia wody. Dziś większość z nich zastąpiły pompy spalinowe i elektryczne.

Wzdłuż przełęczy nad płaskowyżem nadal stoją kamienne wiatraki. Część to ruiny, część odrestaurowane. Można tu zrobić spacer i zobaczyć pejzaż, który wygląda inaczej niż nad morzem. W okolicy są też góry Dikti, a najwyższy szczyt wyspy, Psiloritis, osiąga 2456 metrów. Płaskowyż dobrze łączy się z wyprawą na wschód wyspy, bo leży niedaleko od Agios Nikolaos i Ierapetry.

Na płaskowyż wjeżdża się drogą górską z wieloma zakrętami. Samochód z dobrymi hamulcami i spokojna jazda pozwolą dojechać bez stresu. Najlepsza pora na zdjęcia to poranek, gdy światło pada z boku na wiatraki.

Link partnerski Kreta: noclegi. Porównaj noclegi

Agios Nikolaos i wyspa Spinalonga

W Agios Nikolaos centrum życia skupia się wokół jeziora Voulismeni, które dawniej było słodkowodne, a dziś jest połączone z morzem. Jego brzegi wyznaczają tawerny. W mieście jest też sporo sklepów i eleganckich restauracji. Miasto jest stolicą prowincji Lasithi i dawniej słynęło jako miejsce imprez, dziś bardziej stawia na spokojniejszy wypoczynek.

Stamtąd łatwo dopłynąć na wyspę Spinalonga. Stoi na niej wenecka forteca, a później była tu kolonia dla osób z trądem. Wyspa leży naprzeciwko plaży i płytkiej wody w Elounda, dlatego do przeprawy wystarczy krótka trasa. Tereny są w większości zachowane w stanie ruin, więc zwiedzanie wymaga spokojnego, nieśpiesznego tempa. Połączenia zmieniają się w zależności od sezonu, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład u przewoźnika obsługującego przeprawy na Spinalongę.

Plaże Krety: Elafonisi, Gramvousa i Vai

Na plażach Krety znajdziesz bardzo różne krajobrazy. Elafonisi to mała wyspa z różowym piaskiem i przejrzystą wodą, chętnie odwiedzana na relaks i pływanie. Historia tego miejsca obejmuje katastrofę statku i masakrę z czasów osmańskich.

Gramvousa to skalista wyspa z pięknymi plażami. Dawniej była siedzibą piratów, a dziś leży naprzeciw laguny Balos. Dopłynięcie tam wymaga przeprawy z Kissamos. Terminy przepraw zmieniają się, więc sprawdź je wcześniej u przewoźnika obsługującego kursy łodzi na Gramvousę.

Vai ma las palmowy, w którym rośnie rodzimy gatunek palmy Phoenix theophrastii, znany jako palma krecka. To największy las palmowy w Europie. Zajmuje obszar 250 stremmat, a stremma to grecka jednostka powierzchni równa 1000 metrów kwadratowych. Plaża jest szeroka i osłonięta. Miejsce łączy się dobrze z wizytą w pobliskich wsiach na wschodzie wyspy.

Południe wyspy: Ierapetra, Chrysi i równina Mesara

Południowe wybrzeże Krety jest znacznie słoneczniejsze niż północne. Rosną tu daktylowe palmy, a przez cały rok przebywają jaskółki. Równina Mesara, na południe od gór Asterousia, to rozległa płaska przestrzeń wyspy. Wybrzeże jest w większości niezagospodarowane ze względu na trudny teren, z wyjątkiem Ierapetry.

Ierapetra jest najbardziej wysuniętym na południe miastem Europy, oddalonym od wybrzeża Libii o około 645 kilometrów. Ma jedne z najdłuższych i najpiękniejszych piaszczystych plaż na wyspie oraz stary wenecki fort. Okolica ma urodzajną ziemię, na której uprawy trwają przez cały rok. Warzywa i owoce rosną tu także w szklarniach.

Naprzeciw Ierapetry leży niezamieszkana wyspa Chrysi. Jest chroniona, a na jej terenie rośnie największy w Europie naturalny las jałowca Juniperus macrocarpa. Dopłynięcie na nią jest możliwe z miasta, ale połączenia zmieniają się w zależności od sezonu, więc trzeba je sprawdzić na miejscu.

Archanes i Malia: wino i nocne życie

Archanes to średniej wielkości miasto w górach, około dwudziestu minut samochodem na południe od Heraklionu. Ma urokliwe stare miasto i leży w centrum rozległych winnic. Dobrze tu połączyć degustację z przejażdżką po okolicy. Tuż obok, na południe od Archanes, leży małe górskie miasteczko Houdetsi z kamiennymi domami, kilkoma hotelami i tawernami.

Malia to przeciwieństwo spokojnego Archanes. Miejscowość stała się stolicą imprez na wyspie i jest popularna wśród młodych gości, zwłaszcza z Wielkiej Brytanii. Działają tu bary i dyskoteki, które otwarte są do rana. Jeśli szukasz ciszy, wybierz inną bazę. Jeśli zależy ci na życiu nocnym, Malia będzie dobrym miejscem na wieczory.

Kiedy jechać na Kretę? Pogoda miesiąc po miesiącu

Pogoda na Krecie zależy od tego, gdzie leży miejsce. Pogody na Krecie warto szukać w tabelach dla Heraklionu, bo te dane pochodzą z okresu 1955 do 2010. Tabela pokazuje średnią temperaturę maksymalną, sumę opadów i liczbę godzin słonecznych.

Miesiąc Średnia temperatura maksymalna (°C) Opady (mm) Godziny słoneczne
Styczeń 15,3 91,0 119,9
Luty 15,5 69,0 132,3
Marzec 17,0 53,4 181,5
Kwiecień 20,1 28,2 234,8
Maj 23,6 13,4 298,5
Czerwiec 27,3 2,9 356,2
Lipiec 28,9 0,8 368,3
Sierpień 28,8 0,9 343,5
Wrzesień 26,6 16,7 275,8
Październik 23,6 59,4 206,9
Listopad 20,2 59,6 145,5
Grudzień 17,1 85,6 115,4

Najwięcej deszczu spada w styczniu, a najmniej w lipcu. Lato jest więc najbardziej suche i najbardziej słoneczne. Na górach śnieg pojawia się zwykle od listopada do kwietnia, a w nizinach bywa rzadki. Najcieplejsze miesiące to lipiec i sierpień, kiedy średnia temperatura maksymalna przekracza 28 stopni.

Jak zaplanować 7 dni na Krecie?

Siedem dni wystarczy, by zobaczyć główne miejsca z trzech regionów. Plan zakłada bazę w Heraklionie na pierwsze dni i przesunięcie na zachód:

  • Dzień 1: przylot do Heraklionu i spacer po porcie z weneckimi konstrukcjami.
  • Dzień 2: Knossos rano, po południu Archanes i winnice.
  • Dzień 3: przejazd na zachód do Rethymno i wieczór w starym mieście.
  • Dzień 4: Chania, jej stare miasto i zatoka Souda z zewnątrz.
  • Dzień 5: wąwóz Samaria, jeśli szlak jest otwarty w tym terminie.
  • Dzień 6: Elafonisi albo Gramvousa, zależnie od przepraw i pogody.
  • Dzień 7: wschód wyspy, płaskowyż Lasithi i powrót na lotnisko.

Plan można skrócić, rezygnując z jednego z dni na zachodzie, albo wydłużyć, dodając południe wyspy. Dzień 5 i dzień 6 zależą od terminów, dlatego ustaw je jako ostatnie, gdy masz już potwierdzone daty.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Najpierw wybierz bazę. Heraklion jest dobrym punktem wyjścia, bo leży blisko Knossos i ma lotnisko. Chania i Rethymno sprawdzą się, jeśli zależy ci na historii i zachodzie. Agios Nikolaos jest dobry dla osób, które chcą wschodniej części wyspy i plaż.

Następnie sprawdź sezon, bo wąwóz Samaria i przeprawy na mniejsze wyspy działają tylko w określonych terminach. Potem zdecyduj, czy jedziesz samochodem, bo wiele miejsc leży poza miastami i autobusy kursują rzadko. Na końcu sprawdź aktualne godziny i ceny na oficjalnych stronach poszczególnych miejsc, bo te informacje zmieniają się regularnie.

Przed podróżą: pytania

Ile dni potrzeba, żeby zobaczyć najważniejsze atrakcje Krety?

Siedem dni wystarcza, żeby zobaczyć główne miejsca z różnych regionów wyspy. Wiele osób zostaje dłużej, zwłaszcza gdy chce spędzić czas na plaży.

Czy lepiej wybrać zachodnią czy wschodnią część wyspy?

Zachód jest bardziej górzysty i deszczowy, z historycznymi miastami i wąwozem Samaria. Wschód jest suchszy i ma długie plaże oraz płaskowyż Lasithi.

Który miesiąc jest najbardziej deszczowy na Krecie?

W Heraklionie najwięcej opadów spada w styczniu, a najmniej w lipcu. Dane pochodzą z okresu 1955 do 2010.

Czy na wąwóz Samaria potrzebna jest dobra kondycja?

Tak, szlak zajmuje od 5 do 7 godzin i jest umiarkowanie wymagający. Zabierz wygodne buty i zapas wody.

Czy pałac w Knossos da się zobaczyć w jeden dzień z Heraklionu?

Tak, leży około 5 kilometrów na południe od centrum miasta, więc łatwo połączyć wizytę z jednym dniem w Heraklionie.

Jak sprawdzić aktualne godziny i ceny biletów?

Godziny otwarcia, ceny i przeprawy zmieniają się, dlatego najlepiej sprawdzić je na oficjalnych stronach poszczególnych miejsc przed wyjazdem.

Podziel się: E-mail Facebook

Obok tego tekstu

Kreta: wycieczki i bilety link partnerski