Laguna Balos leży na północnym zachodzie Krety, między wyspą Imeri Gramvousa a wybrzeżem. Dojedziesz tu autem albo łodzią z Kissamos. Poniżej znajdziesz dojazd, opłaty, co zobaczyć na miejscu i jak zaplanować dzień, żeby uniknąć tłoku.
Gdzie leży laguna Balos?
Laguna Balos leży na północnym zachodzie Krety, w regionalnej jednostce Chania. Oddziela ją od wybrzeża wyspa Imeri Gramvousa. Razem z sąsiednią Agria Gramvousa tworzy parę niezamieszkanych wysp, które administracyjnie należą do gminy Kissamos.
Od strony lądu teren sąsiaduje z półwyspem Gramvousa, czyli zachodnią częścią zatoki Kissamos. Mniejsza Agria Gramvousa leży na północ od Imeri Gramvousa i jest dużo mniej gościnna. Dla większości odwiedzających głównym celem będzie więc Imeri Gramvousa wraz z laguną.
Laguna jest ograniczona przez wyspę po jednej stronie i przylądek Tigani po drugiej. Wiele osób łączy wizytę z przeglądem plaż Krety, bo północno-zachodnie wybrzeże ma kilka odcinków o różnym charakterze. Wybór zależy od tego, czy zależy Ci na spokojnej wodzie, czy na dłuższym spacerze po brzegu.
Jak dojechać autem na lagunę Balos?
Na lagunę Balos można dojechać samochodem. Dojazd prowadzi przez gminę Kissamos, w regionalnej jednostce Chania. Jeśli przylatujesz do Chanii, możesz wynająć auto w wypożyczalni na tamtejszym lotnisku Daskalogiannis i ruszyć od razu w drogę. Jeśli bazujesz w pobliżu Heraklionu, dojazd na północny zachód wyspy zajmie więcej czasu, więc zaplanuj go z zapasem.
Drogi na tej części wyspy bywają kręte i wymagają uwagi. Na zakrętach lepiej jechać spokojnie, a wracać warto za dnia, żeby nie spieszyć się na trudniejszych odcinkach.
Auto daje swobodę w ustalaniu godziny wyjazdu. Możesz wyjechać wcześnie rano, zanim ruch na drodze wzrośnie. Przed wynajęciem sprawdź w wypożyczalni, co obejmuje ubezpieczenie. Jeśli ostatni odcinek prowadzi nieutwardzoną drogą, dopytaj, czy umowa to dopuszcza.
Jak dopłynąć na lagunę Balos łodzią z Kissamos?
Drugi sposób to wycieczki na Balos łodzią z Kissamos. Wycieczka łodzią pozwala ominąć krętą drogę i zobaczyć wybrzeże z perspektywy morza. Z Kissamos prowadzą połączenia w stronę Gramvousy, a stamtąd można dopłynąć na lagunę.

Godziny wypłynięć nie są stałe przez cały rok, dlatego aktualny rozkład sprawdź przed wyjazdem u przewoźnika obsługującego kursy łodzi z Kissamos na lagunę Balos.
Przy wyborze łodzi porównaj, czy trasa zatrzymuje się przy lagunie, czy płynie dalej. Jeśli zależy Ci na konkretnym czasie na plaży, zapytaj o to w kasie przed kupnem biletu.
Ile kosztuje wejście na lagunę Balos?
Ceny biletów i opłat zmieniają się, dlatego przed wyjazdem zawsze sprawdź aktualny cennik na statek z Kissamos oraz opłatę za wejście na lagunę Balos w kasie przewoźnika lub na oficjalnej stronie obiektu.
Przy dojeździe autem składają się na koszt paliwo, wynajem samochodu i ubezpieczenie. Jeśli jedziesz łodzią, do ceny biletu doliczysz głównie jedzenie i picie na miejscu.
Przed wyjazdem sprawdź, czy płacisz za bilety z góry online, czy na miejscu. Zmiany w tej kwestii są częste, więc oficjalna strona gminy Kissamos będzie najpewniejszym źródłem informacji.
Co zobaczyć na lagunie Balos?
Najbardziej charakterystyczny widok to przylądek Tigani z maleńką wysepką na końcu. Laguna ciągnie się między nim a wyspą Imeri Gramvousa, a plaża Balos ma w osłoniętym akwenie wodę, która wygląda inaczej niż na otwartym morzu.
Imeri Gramvousa to mała, skalista wyspa z plażami, które przewodniki opisują jako bardzo ładne. Na jej terenie zachowały się ruiny fortu i dawne zabudowania. Z fortu rozciąga się widok na lagunę, który wiele osób fotografuje.
Mniejsza Agria Gramvousa jest dużo mniej gościnna, więc lepiej traktować ją jako widok z oddali niż cel dnia. Na wyspach trudno liczyć na cień, dlatego zabierz wodę, nakrycie głowy i krem z filtrem.
Link partnerski Kreta: noclegi. Porównaj noclegi
Jak fort na Imeri Gramvousa wiąże się z historią piratów?
Fort na Imeri Gramvousa wzniesiono w latach 1579 do 1584, gdy Kretą rządziła Wenecja. Miał bronić wyspy przed Turkami Osmańskimi. Traktat z 16 września 1669 roku oddał Kretę Osmanom, ale Gramvousa pozostała przy Wenecji wraz z fortecami Souda i Spinalonga.
W 1691 roku w czasie wojny o Peloponez wenecki dowódca zdradził fort Turkom. Podczas powstania greckiego fort przeszedł w ręce powstańców. 9 sierpnia 1825 roku grupa Kreteńczyków, przebrana za Turków, zdobyła fort i uczyniła z niego swoją bazę. Przez ponad dwa lata oblężenia powstańcy musieli żyć z piractwa. Okres ten nazywa się „okresem Gramvousy”.
Na wyspie zbudowano szkołę i cerkiew Panagia i Kleftrina, poświęconą żonom klefty, czyli piratów. Dziś na Imeri Gramvousa zachowały się ruiny tych budowli, które można obejrzeć podczas zwiedzania.
Skąd biorą się nazwy wysp Gramvousa?
Imeri Gramvousa oznacza po grecku „oswojoną Gramvousę”, a Agria Gramvousa oznacza „dziką Gramvousę”. Mniejsza wyspa nosiła też nazwę Fałszywa Gramvousa. Nazwę Gramvousa zapisywano też jako Grampousa, Akra, Cavo Buso, Cavo Bouza, Garabusa i Grabusa.

Większą wyspę w starożytności nazywano Korykos, czyli „skórzany worek”. Nazwa Gramvousa została nadana na cześć Vousy, żony jednego z wodzów piratów. Była jedyną mieszkanką wyspy, której udało się uniknąć schwytania, gdy piratów wysiedlono siłą.
Te nazwy przydają się przy czytaniu map i rozmów z przewoźnikami. Ten sam obszar może więc występować pod różnymi nazwami, zwłaszcza w starszych opracowaniach.
Co zobaczyć w okolicy Balos, poza lagunami?
Na północ od laguny, przy przylądku Korykon, leżą ruiny małego rzymskiego miasta Agnion. Stoi tam także świątynia poświęcona bogu Apollinowi. Ruiny są dobrym uzupełnieniem dnia dla osób, które lubią historię.
W samym Kissamos działa Muzeum Archeologiczne, które pokazuje zabytki z regionu. Miasto ma też pozostałości starożytnych budowli. Połączenie zwiedzania z kąpielą zajmie więcej czasu, więc zaplanuj to osobno.
Plaża Falasarna ma drobny, biały piasek i ciepłą, czystą wodę. Jeśli zostajesz w okolicy dłużej, warto rozważyć też Elafonisi, małą wyspę z jasnoróżowym piaskiem i krystalicznie czystą wodą.
Jak zaplanować dzień na Balos i uniknąć tłoku?
Najpierw wybierz środek transportu. Auto daje większą swobodę, a łódź pozwala ominąć krętą drogę. Od tej decyzji zależy cała reszta planu, w tym godzina wyjazdu.
Wiele osób wybiera wczesny poranek, zanim na wodzie pojawi się najwięcej łodzi. Późne popołudnie bywa spokojniejsze, ale pamiętaj o czasie na powrót. Przed wyjazdem łodzią sprawdź prognozę wiatru, bo na otwartej wodzie warunki mogą się zmienić.
Dla wygody zaplanuj dzień tak: rano dojazd i laguna, w południe przerwa na coś do jedzenia i picia, po południu powrót albo krótka wizyta w innym miejscu na wybrzeżu. Zabierz ze sobą wodę i drobne pieniądze, a rezerwację biletu na łódź zrób wcześniej, jeśli to możliwe.
Przed podróżą: pytania
Czy na lagunę Balos można dojechać bez łodzi?
Tak, na lagunę można dojechać samochodem. Dojazd łodzią z Kissamos jest drugą możliwością.
Gdzie dokładnie leży laguna Balos?
Laguna leży na północnym zachodzie Krety, w regionalnej jednostce Chania. Oddziela ją od wybrzeża wyspa Imeri Gramvousa.
Kto administruje wyspami Gramvousa?
Obie wyspy administruje gmina Kissamos. Na wyspach nikt nie mieszka.
Jak nazywa się przylądek przy lagunie?
Przylądek nazywa się Tigani, a jego nazwa znaczy po grecku „patelnia”. Na jego końcu leży mała wysepka.
Czy z fortu na Imeri Gramvousa widać lagunę?
Tak, z fortu rozciąga się widok na lagunę Balos. Fort został zbudowany w latach 1579 do 1584.
Jakie lotniska obsługują północny zachód Krety?
Lotnisko Daskalogiannis obsługuje Chanię, a lotnisko Nikos Kazantzakis obsługuje Heraklion. Z Chanii do laguny jest dojazd autem.
